بنياد پژوهشهاى قرآنى حوزه و دانشگاه

78

قرآن و طب ( مجموعه مقالات ) ( فارسى )

نه ) گاه سكوت در چگونگى كالا و خدمات نيز ممكن است فريب محسوب شود . 31 . ضامن بودن : از نظر اسلام ، هر انسان به‌ويژه متخصص از جمله پزشك در برابر خدا و مردم مسئول و ضامن است . دليل آن ، احترامى است كه انسانها در پيشگاه الهى دارند . بخصوص آبرو ، مال ، ناموس ، فرزند و از همه مهم‌تر جان و جسم انسان‌ها به‌ويژه مسلمانان محترم است و حتى مسلمان مرده نيز داراى احترامند . تجاوز سهوى يا عمدى ، عقوبت اخروى و جريمه دنيوى دارد كه كم‌ترين آن ، جبران خسارت است . در هرحال ، اگر قرارداد خاصى در انجام كارى تعهد گرديده ، رعايت آن الزامى است و عدم رعايت آن به هر دليل ، موجب ضمان خواهد بود . البته در موارد خاص ، اگر واقعا بىاحتياطى نكرده و مهارت لازم را داشته ، ولى خسارت وارد شده ، ضامن نخواهد بود . كارهايى كه موجب ضمان است عبارتند از : يك ) قصور ، و آنجايى است كه كوتاهى عمدى نباشد و در مورد صاحب مشاغل ، جايى است كه تخصص خود را به‌خوبى ياد نگرفته و گمان مىكرده با گرفتن مدرك و مجوز كار ، مسئوليتى را قبول كرده ، ولى خسارت وارد شده و در انجام عمل كوتاهى نكرده و بىاحتياطى هم نداشته است ، ولى ضامن است ، اگرچه تقصير نداشته است ولى قصور داشته است . دو ) تقصير ، و آن در جايى است كه كارى را مىدانسته و عمدا كوتاهى كرده است . مثلا مىدانسته از نظر علمى توان اين كار را ندارد ، ولى آن را انجام داده و سپس زيان وارد شده است و يا از نظر عملى كوتاهى كرده و باعث تلف شدن يا آسيب زدن شده است . گاه شخص از نظر علمى توان كار